نوروفیدبک چیست؟

فعالیت مغز شما تعیین ‌کننده احساس و عملکرد شما است. اگر چه بیشتر افراد عملکرد مغزی نرمال دارند اما برخی افراد دچار عدم تعادل مغز یا هیجانات مزمن هستند که بر زندگی روزمره آنها تأثیر می‌گذارد. در چنین شرایطی نوروفیدبک به کمک ما می‌آید.

نوروفیدبک روشی برای تمرین و پرورش فعالیت مغز است. برای درک نوروفیدبک ابتدا باید با امواج مغزی آشنایی مختصری داشته باشیم.

عملکرد مغز

امواج مغزی پالس‌های الکتریکی هستند که در هنگام برقراری ارتباط بین سلول‌های مغز تولید می‌شوند. امواج مغزی اطلاعات احساسات، عملکرد ، عادات فکری، میزان استرس، خلق و عملکرد کلی مغز را در بر دارند.

با استفاده از قرار دادن حسگرهایی در پوست سر می‌توان فعالیت مغزی را اندازه‌ گیری کرده و بر آن نظارت نمود. با نرم ‌افزار آنالیز مغز (QEEG brain map) می‌توانیم پی ببریم چه فعالیت خاصی باعث بروز علایم می‌شود.

پس از این که به حوزه نگرانی فرد پی ببریم، می‌توانیم برنامه ‌ریزی برای تمرین مغز داشته باشیم تا عملکرد آن را کارامدتر کرده و بهبود ببخشیم. به این کار نوروفیدبک گفته می‌شود.

در یک جلسه نوروفیدبک کاری که عملاً مغز انجام می‌دهد با آنچه که شما می‌خواهید انجام دهد مقایسه می‌شود. هنگامی که مغز به وضعیت بهتر نزدیک می‌شود، با واکنش مثبتی که در نمایشگر کامپیوتر مشاهده می‌کنید به شما پاداش داده می‌شود. معمولاً این نوروفیدبک در قالب بازی کامپیوتری، موسیقی یا فیلم است.

هنگامی که مغز شما به موقعیت بهتر و کارآمدتری می‌رسد یا از آن دور می‌شود صداها و تصاویر بلافاصله به شما واکنش نشان می‌دهند. به این صورت که هنگامی که مغز شما به موقعیت مطلوب نزدیک میشود، فیلم پخش می‌شود و هنگامی که فیلم متوقف می‌شود به این معنی است که مغز به سمت اشتباهی پیش می‌رود.

همان طور که فعالیت فیزیکی باعث تقویت گروه‌های عضلانی خاص می‌شود، مغز نیز با تمرین بیشتر برای رسیدن به موقعیت آرام و کارآمدتر بهتر می‌شود. این کار نیز همانند هر مهارت دیگری که می‌خواهید یا بگیرید نیاز به تکرار و زمان دارد.

یک مثال از درمان نوروفیدبک

جین خانم جوانی است که دچار بد خوابی شده و نمیتواند بخوابد. تمرکز او دچار اشکال شده است و نمیتواند واکنشهای هیجانی خود را کنترل کند.

هنگامی که مورد او را بررسی کردیم متوجه شدیم میتوان با نوروفیدبک به او کمک کرد. نقشه مغزی QEEG  انجام دادیم و متوجه شدیم مغز او در سطح بالای هوشیاری قرار دارد. حوزه درگیر در واکنش و فعالیت احساسی و هیجانی و اضطراب سه برابر بود بنابراین تعجبی نداشت آرامش نداشته و نمیتوانست بخوابد.

پس از آنالیز دقیق فعالیت مغز جین، متوجه شدیم اضطراب پنهان او بر توانایی تغییر از موقعیت هوشیار به حالت استراحت تاثیر گذاشته است و همین موضوع باعث میشود او نتواند بخوابد. در حالی که هیچ مشکل قابل مشاهده ای در تمرکز او دیده نمیشد اما اضطراب او بیشتر منابع مغز را در دست گرفته بود و جای کمی برای بخش تمرکز و تصمیم گیری باقی مانده بود.

با شناسایی منشاء نگرانی، برنامه تمرین نوروفیدبک طراحی شد. فیلم مورد علاقه او “عشق واقعی” بود. از این فیلم برای فیدبک در جلسات تمرین مغزی استفاده شد.

در جلسات نوروفیدبک، بر نواحی درگیر در اضطراب در زمان واقعی نظارت شد. هنگامی که مغز او به سمت حالت آرامش می رفت فیلم پخش میشد و به دلیل لذت بردن او از فیلم و سیگنال مثبت، مغز او متوجه میشد در مسیر درست قرار گرفته است. هنگامی که او کمی مضطرب میشد فیلم تیره شده و صداها محو میشد. این سیگنال منفی به مغز او میفهماند مسیر اشتباهی را در پیش گرفته است.

هر چه عملکرد او بهتر میشد، ما تمرینات را سخت تر میکردیم. بنابراین اگر میخواست فیلم مورد علاقه اش پخش شود مغز او باید به صورت پیوسته به تعادل بیشتر پیش میرفت و از اضطراب فاصله میگرفت. در نهایت جین یاد گرفت چگونه ذهن خود را در موقعیت ارامش قرار دهد.

با تمرینات بیشتر و بهبود مهارت، اکنون بدون کمک ما خیلی زود میتواند مغز خود را به سمت آرامش و کارایی بهتر تغییر موقعیت دهد. نقشه مغزی او نیز این موضوع را تایید میکرد. اکنون او میتواند واکنشهای هیجانی خود را کنترل کند و هنگام خواب متمرکز شده و راحت تر میخوابد.

 

این درمان برای طیف گسترده ای از افراد اعم از افراد معمولی و هنرمند و متخصص تا اوتیسم شدید و آسیبهای مغزی قابل انجام و موثر است.

 

http://www.brainworksneurotherapy.com/what-is-neurofeedback